ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអេឡិចត្រូនិក គេហទំព័រសារព័ត៌មាន ភីអិលភីធីណេត (PLPT Net)
khehaktomporplptnet.com.kh
ប្រធានបទ៖
«ការលើកកម្ពស់ការអនុវត្តច្បាប់ ទិន្នន័យ និងប្រព័ន្ធឌីជីថល»
រៀបរៀងដោយ៖ លោក ហុក វិបុល
ចាងហ្វាង អង្គភាព ពន្លឺព្រះធម៌ និង គេហទំព័រសារព័ត៌មាន PLPT Net
១. សេចក្តីផ្តើម
នៅក្នុងយុគសម័យបដិវត្តន៍ឌីជីថល ព័ត៌មានបានក្លាយជាធនធានដ៏មានតម្លៃ និងជាកម្លាំងជំរុញការអភិវឌ្ឍសង្គម។ អ្នកសារព័ត៌មានមិនត្រឹមតែមានភារកិច្ចស្វែងរក ប្រមូល និងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវអនុវត្តការងាររបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមច្បាប់ គោរពក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ និងធានាសុវត្ថិភាពទិន្នន័យឌីជីថល។
ការលើកកម្ពស់ការអនុវត្តច្បាប់ ទិន្នន័យ និងប្រព័ន្ធឌីជីថល គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការកសាងស្ថាប័នសារព័ត៌មានដែលមានភាពជឿជាក់ តម្លាភាព ទំនួលខុសត្រូវ និងអាចឆ្លើយតបទៅនឹងបរិបទសង្គមសម័យទំនើបបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
២. សារៈសំខាន់នៃក្រមខណ្ឌគតិយុត្តិ
ការការពារប្រភពព័ត៌មាន
ប្រភពព័ត៌មានគឺជាគ្រឹះសំខាន់នៃវិស័យសារព័ត៌មាន ជាពិសេសសារព័ត៌មានស៊ើបអង្កេត។ ការរក្សាការសម្ងាត់របស់ប្រភពព័ត៌មាន គឺជាការធានាទំនុកចិត្ត និងជួយឱ្យមានការចែករំលែកព័ត៌មានពិតប្រាកដដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់សាធារណជន។
ការបរាជ័យក្នុងការការពារប្រភពព័ត៌មានអាចបណ្តាលឱ្យ៖
បាត់បង់ទំនុកចិត្តពីប្រភពព័ត៌មាន
បាត់បង់ឱកាសទទួលបានព័ត៌មានសំខាន់ៗ
បង្កហានិភ័យដល់សុវត្ថិភាពអ្នកផ្តល់ព័ត៌មាន
ប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយស និងភាពជឿជាក់របស់ស្ថាប័ន
ការបង្ការហានិភ័យផ្លូវច្បាប់
ការយល់ដឹងអំពីច្បាប់ គឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងការបំពេញការងារប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ។
ហានិភ័យផ្លូវច្បាប់ដែលអាចកើតមានរួមមាន៖
ការបរិហារកេរ្តិ៍
ការរំលោភសិទ្ធិឯកជនភាព
ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត
ការប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសាធារណៈ ឬសន្តិសុខជាតិ
ដូច្នេះ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានឱ្យបានច្បាស់លាស់មុនពេលផ្សព្វផ្សាយ។
៣. គោលការណ៍សីលធម៌ និងសុវត្ថិភាពទិន្នន័យ
ច្បាប់របបសារព័ត៌មាន
ច្បាប់របបសារព័ត៌មានកម្ពុជាបានធានាសិទ្ធិអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងការរក្សាការសម្ងាត់ប្រភពព័ត៌មាន និងសិទ្ធិក្នុងការបំពេញវិជ្ជាជីវៈដោយសេរីភាពស្របច្បាប់។
ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកសារព័ត៌មានក៏ត្រូវគោរពដែនកំណត់ច្បាប់ ដូចជា៖
មិនផ្សាយព័ត៌មានប្រឌិត
មិនមួលបង្កាច់បុគ្គល
មិនញុះញង់ឱ្យមានអំពើហិង្សា
មិនបង្កការប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ
ការការពារឯកជនភាព
សិទ្ធិឯកជនភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានដែលត្រូវគោរព។
អ្នកសារព័ត៌មានមិនគួរ៖
លួចថតសំឡេងដោយគ្មានការអនុញ្ញាត
លួចថតរូបនៅទីកន្លែងឯកជន
បង្ហាញព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ម្ចាស់ព័ត៌មាន
សន្តិសុខព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធឌីជីថល
ទិន្នន័យជាធនធានសំខាន់សម្រាប់អង្គភាពសារព័ត៌មាន។
ត្រូវជៀសវាង៖
ការចូលប្រើប្រព័ន្ធដោយគ្មានសិទ្ធិ
ការលួចទិន្នន័យ
ការបញ្ចេញឯកសារសម្ងាត់ដោយខុសច្បាប់
ការប្រើប្រាស់កម្មវិធីខុសច្បាប់
ការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខទិន្នន័យបានល្អ នឹងជួយបង្កើនភាពជឿជាក់ និងការពារទ្រព្យសម្បត្តិព័ត៌មានរបស់អង្គភាព។
៤. ការគ្រប់គ្រងព័ត៌មានដោយសុវត្ថិភាព
ការផ្ទៀងផ្ទាត់ការពិត (Fact-Checking)
មុនផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ត្រូវ៖
ផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រភពច្រើនជ្រុង
ប្រៀបធៀបទិន្នន័យ
ស្វែងរកភស្តុតាងគាំទ្រ
សាកសួរភាគីពាក់ព័ន្ធ
ការអនុវត្តនេះជួយធានាថា ព័ត៌មានមានភាពត្រឹមត្រូវ និងអាចទុកចិត្តបាន។
ការរក្សាទុកភស្តុតាង
ភស្តុតាងអាចមានដូចជា៖
ឯកសារ
រូបថត
វីដេអូ
សំឡេង
សារអេឡិចត្រូនិក
ការរក្សាទុកបានល្អ ជួយការពារស្ថាប័ន និងអ្នកសារព័ត៌មាននៅពេលមានវិវាទផ្លូវច្បាប់។
តុល្យភាពព័ត៌មាន
ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានត្រូវផ្តល់ឱកាសឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធធ្វើការបកស្រាយ និងបង្ហាញទស្សនៈរបស់ខ្លួន។
គោលការណ៍នេះជួយ៖
លើកកម្ពស់ភាពយុត្តិធម៌
កាត់បន្ថយការលំអៀង
បង្កើនទំនុកចិត្តពីសាធារណជន
សន្តិសុខទិន្នន័យឌីជីថល
អ្នកសារព័ត៌មានគួរអនុវត្តវិធានការដូចជា៖
ប្រើពាក្យសម្ងាត់រឹងមាំ
បើកប្រព័ន្ធផ្ទៀងផ្ទាត់ពីរជាន់ (2FA)
បម្រុងទុកទិន្នន័យជាប្រចាំ
អ៊ិនគ្រីបទិន្នន័យសំខាន់
មិនចែករំលែកពាក្យសម្ងាត់
វិធានការទាំងនេះជួយការពារព័ត៌មាន និងប្រភពព័ត៌មានពីការគំរាមកំហែងតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។
៥. យុទ្ធសាស្ត្រអនុវត្តក្នុងអង្គភាព
ជំហានទី១៖ បង្កើតគោលការណ៍ផ្ទៃក្នុង
អង្គភាពត្រូវមានបទបញ្ជា និងនីតិវិធីច្បាស់លាស់ស្តីពី៖
ការគ្រប់គ្រងឯកសារ
ការរក្សាការសម្ងាត់
ការចែករំលែកព័ត៌មាន
ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថល
ជំហានទី២៖ បណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស
ត្រូវរៀបចំការបណ្តុះបណ្តាលជាប្រចាំលើ៖
ច្បាប់សារព័ត៌មាន
ក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ
សន្តិសុខព័ត៌មាន
បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល
ជំហានទី៣៖ ពង្រឹងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព
អង្គភាពគួរប្រើប្រាស់៖
Cloud Storage ដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់
ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសិទ្ធិចូលប្រើ
ប្រព័ន្ធបម្រុងទុកទិន្នន័យ
កម្មវិធីការពារមេរោគ និងសុវត្ថិភាពបណ្តាញ
៦. សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការលើកកម្ពស់ការអនុវត្តច្បាប់ ទិន្នន័យ និងប្រព័ន្ធឌីជីថល គឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យសារព័ត៌មានក្នុងសម័យឌីជីថល។ អ្នកសារព័ត៌មាន និងអង្គភាពសារព័ត៌មានត្រូវបន្តពង្រឹងចំណេះដឹងផ្នែកច្បាប់ គោរពក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ និងអនុវត្តវិធានការសន្តិសុខទិន្នន័យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
តាមរយៈការអនុវត្តប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងវិជ្ជាជីវៈនេះ ស្ថាប័នសារព័ត៌មាននឹងអាចរក្សាបាននូវទំនុកចិត្តពីសាធារណជន បង្កើនគុណភាពព័ត៌មាន និងរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គមប្រកបដោយតម្លាភាព និងនីតិរដ្ឋ។
រៀបរៀងដោយ៖ លោក ហុក វិបុល
ចាងហ្វាង អង្គភាព ពន្លឺព្រះធម៌
និង គេហទំព័រសារព័ត៌មាន PLPT Net (khehaktomporplptnet.com.kh)
ប្រធានបទបណ្តុះបណ្តាល៖ «ការលើកកម្ពស់ការអនុវត្តច្បាប់ ទិន្នន័យ និងប្រព័ន្ធឌីជីថល»។
